Cirkonijum je tokom posljednje decenije postao jedan od najzastupljenijih materijala u savremenoj stomatološkoj protetici zahvaljujući svojoj estetici, biokompatibilnosti i mehaničkoj otpornosti. Ipak, kod zahtjevnijih protetskih konstrukcija, posebno implantno-podržanih radova i dugih mostova, sama cirkonijumska suprastruktura ponekad ne može u potpunosti da apsorbuje funkcionalna opterećenja. Upravo zato sve veću primjenu nalazi kombinacija cirkonskih mostova sa unutrašnjim titanskim prečkama, koja značajno povećava stabilnost i dugoročnu pouzdanost protetskog rada.
Šta predstavlja titanska prečka u konstrukciji mosta?
Titanska prečka je hladno frezan, CAD/CAM izrađen nosač koji se integriše unutar cirkonijumske suprastrukture. Njena uloga je da obezbijedi optimalnu raspodjelu sila žvakanja i mehaničku stabilnost konstrukcije. Cirkonijum pruža estetsku komponentu, dok titan obezbjeđuje čvrstu, trajnu unutrašnju potporu.
Zašto sama cirkonijumska konstrukcija nije uvijek dovoljna?
Iako izuzetno čvrst, cirkonijum je krut materijal koji slabije podnosi tenzione sile i savijanje, naročito kod većih raspona. Zbog toga kod dugih mostova, implantnih radova, izraženih okluzalnih opterećenja ili parafunkcija može doći do pojave mikropukotina ili loma. U takvim slučajevima dodavanje titanske prečke značajno smanjuje rizik od mehaničkih komplikacija.
Prednost hladno frezanog titanijuma i pasivnog dosjeda
Zbog povećanih biomehaničkih zahtjeva kod implantoprotetskih slučajeva, koristi se hladno frezan titan, bez termičkog procesa skupljanja. Takav način obrade obezbjeđuje vrhunsku dimenzionalnu stabilnost i garantovan pasivan dosjed konstrukcije. Kada titanska baza prođe Sheffield test, ona se sigurno i trajno cementira u cirkonijumsku suprastrukturu, kompenzirajući minimalne nepreciznosti koje mogu nastati tokom sinterovanja cirkona. Ovakav nivo preciznosti ključan je za dugoročno zdravlje periimplantnih tkiva i stabilnost rada.
Glavne prednosti kombinacije cirkonijuma i Ti prečke
- povećana mehanička otpornost i stabilnost mosta,
- značajno smanjen rizik od loma cirkonijumske konstrukcije,
- optimalna raspodjela okluzalnih sila,
- apsolutno pasivan dosjed kod implantnih radova,
- predvidivost i dugoročnost protetskog rješenja,
- visoka estetika uz skriveni metalni skelet.
Indikacije za primjenu
Titanska prečka unutar cirkonijumskih konstrukcija posebno se preporučuje kod:
- implantno-podržanih mostova i full-arch radova,
- višečlanih i dugih mostova sa velikim rasponima,
- pacijenata sa izraženim žvakaćim opterećenjem ili bruksizmom,
- situacija u kojima je potrebna maksimalna stabilnost i trajnost,
- protetskih radova kod kojih se zahtijeva prolazak Sheffield testa.
Proces izrade
Proces izrade cirkonijumskog mosta ojačanog titanskom prečkom započinje digitalnim planiranjem i izradom plastične probne konstrukcije. Ova međuvarijanta služi za kliničku provjeru okluzije, funkcije i estetike u ustima pacijenta. Nakon što stomatolog potvrdi da probna konstrukcija odgovara svim parametrima, ona postaje osnova za finalno modelovanje.
Na verifikovanoj plastičnoj konstrukciji u CAD softveru se modeluje titanska prečka, vodeći računa o optimalnoj raspodjeli sila i pasivnosti budućeg rada. Zatim slijedi CNC frezanje titanske prečke, dok se paralelno u posebnoj mašini freza cirkonijumska suprastruktura iz višeslojnog (multilayer) cirkona.
Nakon frezanja, titanska prečka se obrađuje i polira kako bi se postigla optimalna glatkoća i preciznost dosjeda. Potom se provjerava međusobno uklapanje prečke i cirkonske suprastrukture, čime se obezbjeđuje potpuna mehanička kompatibilnost. Cirkonijumski dio rada se zatim glazira, nakon čega se titanska prečka trajno cementira u cirkonski most, čineći stabilnu i predvidivu protetsku cjelinu spremnu za kliničku predaju.
Zaključak
Kombinacija cirkonijumskog mosta i hladno frezane titanske prečke predstavlja jedno od najsigurnijih i najpredvidivijih rješenja u savremenoj protetici. Ona spaja estetske prednosti cirkonijuma sa mehaničkom stabilnošću titanijuma, čineći ovakve konstrukcije idealnim izborom za složene protetske slučajeve, posebno na implantima. Rezultat je dugotrajan, stabilan i estetski superioran rad koji ispunjava najviše zahtjeve savremene stomatologije.